ภาษีคลินิกความงาม วางแผนยังไงไม่ให้เสี่ยงโดนย้อนหลัง

ขอบเขตของบทความนี้ก่อนอ่านต่อ

บทความนี้เป็นความรู้พื้นฐานเพื่อให้เจ้าของคลินิกเห็นภาพรวมและคุยกับผู้ทำบัญชีได้เข้าใจมากขึ้น ไม่ใช่คำแนะนำภาษีเฉพาะรายและไม่ได้ระบุอัตราหรือตัวเลขที่ต้องเสียของคลินิกใดคลินิกหนึ่ง เพราะสิ่งเหล่านั้นขึ้นกับรูปแบบธุรกิจ โครงสร้างการจดทะเบียน และข้อเท็จจริงของแต่ละที่

เรื่องภาษีมีรายละเอียดและข้อยกเว้นมาก และกฎเกณฑ์เปลี่ยนได้ ก่อนตัดสินใจเรื่องโครงสร้างภาษีหรือยื่นแบบ ควรตรวจข้อมูลล่าสุดกับกรมสรรพากรและปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือผู้สอบบัญชีที่ดูข้อมูลจริงของคลินิกได้

ทำไมคลินิกความงามถูกตรวจสอบบ่อยกว่าที่คิด

คลินิกความงามเป็นธุรกิจที่มีเงินสดหมุนเวียนสูง มีบริการราคาต่อครั้งไม่น้อย และมักมีทั้งรายได้จากหัตถการและจากการขายผลิตภัณฑ์ปนกัน ลักษณะแบบนี้ทำให้รายได้จริงกับรายได้ที่บันทึกมีโอกาสไม่ตรงกันได้ง่ายกว่าธุรกิจที่รับเงินผ่านช่องทางเดียว

อีกจุดคือค่าตอบแทนแพทย์ที่จ่ายเป็นสัดส่วนจากหัตถการ ถ้าจ่ายโดยไม่มีหลักฐานหรือไม่หักภาษี ณ ที่จ่ายให้ถูกต้อง ก็เป็นเรื่องที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ ความไม่ตรงกันระหว่างเงินที่จ่ายออกกับเอกสารที่มี คือสิ่งที่มักถูกตั้งคำถาม ไม่ใช่ตัวจำนวนเงินเอง

ภาษีที่เกี่ยวข้องกับคลินิกความงามมีอะไรบ้าง

ก่อนวางแผน ควรเห็นก่อนว่าคลินิกเกี่ยวข้องกับภาษีกลุ่มไหนบ้าง แต่ละกลุ่มมีเงื่อนไขต่างกัน และบางกลุ่มขึ้นกับว่าคลินิกจดทะเบียนเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล

ตารางนี้เป็นภาพรวมเพื่อให้เห็นว่าคลินิกอาจต้องดูภาษีหลายกลุ่ม ไม่ใช่รายการที่ครบทุกกรณี เงื่อนไขจริงและเกณฑ์ที่เป็นปัจจุบันควรตรวจกับกรมสรรพากรหรือผู้ทำบัญชี เพราะบางบริการทางการแพทย์มีเงื่อนไขเฉพาะ

แยกรายได้คลินิกกับค่าตอบแทนแพทย์ให้ชัด

จุดที่คลินิกหลายแห่งสับสนคือการปนเงินของคลินิกกับค่าตอบแทนแพทย์ไว้ด้วยกัน เมื่อถึงเวลายื่นภาษีหรือถูกถาม จึงแยกไม่ออกว่าเงินก้อนไหนเป็นรายได้ของคลินิกและก้อนไหนจ่ายออกไปเป็นค่าตอบแทน

ค่าตอบแทนแพทย์ที่คิดจากหัตถการเป็นเงินได้ของแพทย์ ไม่ใช่ของคลินิก การแยกสองก้อนนี้ให้ชัดตั้งแต่ต้นช่วยให้ทั้งการบันทึกรายได้ของคลินิกและการหักภาษี ณ ที่จ่ายของแพทย์ทำได้ถูกต้อง ถ้าคลินิกมีวิธีคิดค่าตอบแทนที่โปร่งใสอยู่แล้ว การแยกก้อนก็จะง่ายขึ้น เรื่องวิธีคิดค่า DF ให้ชัดและตรวจย้อนหลังได้จึงเชื่อมกับเรื่องภาษีโดยตรง

ตามประมวลรัษฎากร เงินได้จากวิชาชีพอิสระ เช่น การประกอบโรคศิลปะ ถูกจัดเป็นเงินได้พึงประเมินประเภทหนึ่งที่มีวิธีคิดเฉพาะ (กรมสรรพากร เรื่องเงินได้พึงประเมินจากวิชาชีพอิสระ) เจ้าของคลินิกจึงควรรู้ว่าค่าตอบแทนแพทย์อยู่ในกลุ่มที่ต้องดูแลเรื่องภาษีของแพทย์เอง ไม่ใช่รวมเป็นรายได้คลินิกทั้งหมด

การหักภาษี ณ ที่จ่ายค่า DF ที่มักทำไม่ครบ

เมื่อคลินิกจ่ายค่าตอบแทนให้แพทย์ โดยทั่วไปคลินิกในฐานะผู้จ่ายมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายตามที่กฎหมายกำหนด และนำส่งกรมสรรพากรพร้อมออกหนังสือรับรองการหักให้แพทย์ ขั้นตอนนี้เป็นจุดที่คลินิกเล็กมักทำไม่ครบเพราะจ่ายเป็นเงินสดหรือโอนตรงโดยไม่มีเอกสาร

สิ่งที่ควรทำคือมีหลักฐานการจ่ายทุกครั้ง ระบุว่าจ่ายให้ใคร จำนวนเท่าไร หักไว้เท่าไร และออกหนังสือรับรองให้แพทย์ เอกสารชุดนี้ทำให้ทั้งคลินิกและแพทย์ยื่นภาษีได้ตรงกัน และเป็นหลักฐานเมื่อถูกตรวจ อัตราและวิธีหักที่เป็นปัจจุบันควรยืนยันกับผู้ทำบัญชี เพราะขึ้นกับสถานะของผู้รับและประเภทเงินได้

เอกสารที่ต้องเก็บให้ตรงกับตัวเลข

หัวใจของการไม่โดนย้อนหลังคือเอกสารที่ตรงกับรายได้และรายจ่ายจริง ไม่ใช่การหาวิธีเสียภาษีให้น้อยที่สุด ถ้าตัวเลขกับเอกสารตรงกัน การถูกตรวจก็เป็นแค่การตอบคำถาม ไม่ใช่ปัญหา

• หลักฐานรายได้ ใบเสร็จหรือบันทึกการรับเงินทุกช่องทาง ทั้งเงินสด โอน และบัตร ให้ยอดรวมตรงกับที่ยื่น
• หลักฐานจ่ายค่าตอบแทนแพทย์ ระบุผู้รับ จำนวน ภาษีที่หัก และหนังสือรับรองการหัก ณ ที่จ่าย
• เอกสารซื้อของเข้าคลินิก ใบกำกับภาษีและใบเสร็จค่ายา วัสดุ และอุปกรณ์ ที่ใช้เป็นรายจ่ายได้
• เอกสารค่าใช้จ่ายดำเนินงาน ค่าเช่า ค่าจ้างพนักงาน และค่าใช้จ่ายอื่นที่เกี่ยวกับกิจการ

เอกสารเหล่านี้ควรเก็บให้ค้นกลับได้และเก็บไว้ตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด การเก็บข้อมูลรายได้และลูกค้าไว้ที่เดียวช่วยให้ยอดรายได้แต่ละช่องทางตรงกับเอกสารได้ง่ายขึ้น ถ้ารายได้กับใบเสร็จออกไม่ตรงกันตั้งแต่ต้น การแก้ย้อนหลังจะยากกว่าการทำให้ถูกตั้งแต่แรกมาก

จุดเสี่ยงที่ทำให้คลินิกโดนตรวจย้อนหลัง

จากลักษณะที่เล่ามา จุดเสี่ยงส่วนใหญ่ไม่ได้ซับซ้อน แต่เกิดจากการปล่อยให้เรื่องเล็กสะสมจนตัวเลขกับเอกสารไม่ตรงกัน สี่จุดนี้พบบ่อยที่สุด

จุดแรกคือรายได้เงินสดที่ไม่ได้บันทึกครบ จุดที่สองคือค่าตอบแทนแพทย์ที่จ่ายโดยไม่มีเอกสารและไม่หักภาษี ณ ที่จ่าย จุดที่สามคือการปนเงินส่วนตัวกับเงินคลินิกในบัญชีเดียวกันจนแยกไม่ออกว่าอันไหนเป็นรายได้กิจการ และจุดที่สี่คือใบเสร็จรายจ่ายที่เก็บไม่ครบ ทำให้นำมาเป็นค่าใช้จ่ายไม่ได้และกำไรที่ต้องเสียภาษีดูสูงกว่าจริง

ทุกจุดนี้แก้ได้ด้วยการบันทึกให้ครบและแยกให้ชัดตั้งแต่ต้น ไม่ใช่ด้วยการหาช่องลดภาษี การมีข้อมูลรายได้ที่ตรงและตรวจย้อนได้ยังช่วยให้คลินิกวางแผนการเงินได้ดีขึ้นด้วย ไม่ใช่แค่เรื่องภาษี เครื่องมือที่รวมงานหน้าร้านและรายได้ของคลินิกไว้ที่เดียวทำให้ตัวเลขที่ใช้ยื่นภาษีมาจากบันทึกจริง ไม่ต้องรวบรวมย้อนหลัง

เมื่อไรควรมีผู้ทำบัญชีหรือผู้สอบบัญชี

คลินิกขนาดเล็กมากอาจเริ่มด้วยการบันทึกเองให้ครบก่อนได้ แต่เมื่อรายได้เริ่มโต มีแพทย์หลายคน หรือเริ่มมีทั้งบริการและการขายของปนกัน การมีผู้ทำบัญชีช่วยจะคุ้มกว่าการแก้ย้อนหลังเมื่อถูกตรวจ ผู้ทำบัญชีที่ดูข้อมูลจริงจะแนะนำได้ว่าควรจดทะเบียนแบบใดและวางโครงสร้างอย่างไรให้เหมาะกับคลินิก

สิ่งที่เจ้าของคลินิกควรเตรียมก่อนคุยกับผู้ทำบัญชีคือข้อมูลรายได้แต่ละช่องทาง วิธีจ่ายค่าตอบแทนแพทย์ที่เชื่อมกับตารางและคิวของแพทย์แต่ละคน และเอกสารที่มีอยู่ ยิ่งข้อมูลตรงและครบ ผู้ทำบัญชียิ่งแนะนำได้ตรงกับความจริงของคลินิก และการตัดสินใจเรื่องโครงสร้างภาษีก็จะอยู่บนข้อมูลจริง ไม่ใช่การเดา

รายการตรวจก่อนคุยเรื่องภาษีกับผู้ทำบัญชี

1. รายได้ทุกช่องทาง เงินสด โอน และบัตร ถูกบันทึกและยอดรวมตรงกัน
2. เงินคลินิกแยกจากเงินส่วนตัว ไม่ปนในบัญชีเดียวกัน
3. ค่าตอบแทนแพทย์มีหลักฐานการจ่ายและหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย
4. ใบเสร็จและใบกำกับภาษีของรายจ่ายเก็บครบและค้นกลับได้
5. รู้ว่าคลินิกจดทะเบียนแบบใดและเกี่ยวข้องกับภาษีกลุ่มไหนบ้าง
6. ตรวจข้อมูลเกณฑ์และอัตราล่าสุดกับกรมสรรพากรหรือผู้ทำบัญชีก่อนตัดสินใจ

อยากให้ข้อมูลรายได้คลินิกตรวจย้อนได้ทุกช่วง

ลองดูว่ารายได้แต่ละช่องทางและการจ่ายค่าตอบแทนแพทย์ของคลินิก ถูกบันทึกครบและตรวจย้อนกลับได้ไหม เพื่อให้คุยกับผู้ทำบัญชีบนข้อมูลจริง

คุยจากข้อมูลรายได้ของคลินิกคุณ